← Radar

Konu: Altyapı3 dk okuma

Laptopu kapat, kod çalışmaya devam etsin: Uzaktan geliştirme düzeni

Bu neden önemli?

Bir ajana iş verip laptopunu kapatmak, telefondan ilerlemeye bakmak artık sıradan bir istek. Bunu buluta para ödemeden, evdeki bir bilgisayarla ve ücretsiz araçlarla yapabilirsin.

Fikir ne?

Normalde kodunu kendi laptopunda yazar ve çalıştırırsın. Laptopu kapatınca her şey durur. Bir yapay zekâ ajanına uzun bir iş verdiysen bu can sıkıcı.

Çözüm: Projeleri sürekli açık duran başka bir bilgisayarda çalıştırmak. Bu, evdeki bir Mac mini, eski bir laptop ya da kiralık bir sunucu olabilir. Sen de laptoptan, tabletten, hatta telefondan ona bağlanırsın.

Syntax’ta Scott Tolinski bu düzenin artılarını şöyle sıraladı:

  • Laptopu kapatsan da işler (ve ajanlar) çalışmaya devam eder.
  • Laptopun pili daha uzun gider, arka planda yüzlerce işlem birikmez.
  • Aynı projeye her cihazdan ulaşırsın.
  • Her projeye HTTPS ile açılan gerçek bir alan adı verebilirsin.

Parça parça düzen

1. Mosh: Kopmayan terminal bağlantısı

Uzaktaki bir bilgisayara terminalden bağlanmanın klasik yolu SSH. Ama SSH bağlantısı, laptopu uyuttuğunda ya da Wi-Fi’den mobil veriye geçtiğinde kopar.

Mosh, SSH’nin yerine kullanılan bir terminal aracı. Girişi yine SSH ile yapıyor, sonra kendi bağlantısına geçiyor. Ağ değişse ya da laptop uyusa bile bağlantı kendini toparlıyor. Yavaş bağlantıda yazdığın harfleri de beklemeden ekranda gösteriyor.

2. Tailscale: Cihazlarını birbirine bağlayan özel ağ

Tailscale, bilgisayarını, telefonunu ve sunucunu, nerede olurlarsa olsunlar, özel ve şifreli bir ağda buluşturuyor. Altında WireGuard adlı açık kaynak VPN teknolojisi var. Cihazlara “mini” ya da “nas” gibi kısa isimler verip IP adresi ezberlemeden bağlanabiliyorsun.

Kişisel kullanım için ücretsiz planı 6 kullanıcıya kadar yetiyor. Tailscale’in koordinasyon sunucusunu kendin çalıştırmak istersen Headscale yazımıza bak.

3. Caddy: Her projeye bir alan adı

Her proje farklı bir portta çalışır: localhost:3000, localhost:5173… Karışıyor. Caddy bir web sunucusu. Gelen isteği isme göre doğru projeye yönlendiriyor (buna reverse proxy deniyor) ve HTTPS sertifikasını kendisi ayarlıyor.

Scott, kendi alan adının alt adreslerini sadece Tailscale ağının içinden erişilecek şekilde kurmuş. Yani adresler dışarıdan açılmıyor, sadece kendi cihazlarından çalışıyor.

HTTPS neden önemli? Tarayıcılar kamera, mikrofon gibi bazı özellikleri sadece güvenli bağlantılarda açıyor. localhost bir istisna, güvenli sayılıyor. Ama aynı projeyi telefondan açtığında bu istisna geçerli olmuyor. HTTPS ile bu sorun baştan ortadan kalkıyor. Yerel adreslere bu sertifikaların nasıl alındığını home lab yazımızda anlattık.

4. Oturumları açık tutmak: tmux ve Herdr

Uzaktaki bilgisayarda bir ajan başlattın, sonra bağlantıyı kapattın. Normalde ajan da kapanır. tmux gibi araçlar terminal oturumunu sunucuda açık tutuyor. Geri döndüğünde her şey bıraktığın yerde.

Scott’ın tercihi Herdr. tmux’a benziyor ama bir yan panelde hangi ajanın çalıştığını, hangisinin bittiğini, hangisinin senin onayını beklediğini gösteriyor.

Ajanları terminal yerine tek bir pencerede, her birini ayrı bir worktree’de izlemek istersen Orca yazısına bak.

Güncelleme: Ghostty’nin yaratıcısı, oturumları kendi sunucusunda tutan ve Tailscale’i içinde taşıyan bir terminal çıkardı (Rex).

5. Editör: Zed

Kodu okuyup düzenlemek için Scott, Zed editörünün uzaktan bağlanma özelliğini kullanıyor. Dosyalar uzaktaki bilgisayarda duruyor ama sanki kendi bilgisayarındaymış gibi çalışıyorsun.

Eksileri de var

  • Telefonda terminal kullanmak hâlâ zahmetli.
  • İlk kurulum biraz uğraştırıyor.
  • Alternatifler bol: Tailscale yerine Cloudflare Tunnel, Caddy yerine başka araçlar. Wes Bos, Cloudflare tarafını kurmanın daha zor olduğunu söyledi.

Syntax’taki genel görüş şu: Olgun ve uzun süredir kullanılan araçları seçmek mantıklı. Yapay zekâ bu araçların ayar dosyalarını yazmakta da iyi, çünkü onlarla ilgili çok örnek görmüş.

Bilgisayar kapalıyken ya da açılmazken ona nasıl ulaşılacağını JetKVM yazısında anlattık.

Düşün

  • Evinde ya da okulunda sürekli açık kalabilecek bir bilgisayar var mı? Ona hangi işleri devredebilirdin?
  • Bir sunucuyu tüm internete açmak ile sadece kendi özel ağında tutmak arasındaki güvenlik farkı ne olabilir?

Videoyu izle

Tıklayınca video YouTube'dan yüklenir; o ana kadar bu sayfa YouTube'a hiçbir istek göndermez.
Kaynaklar (7, İngilizce)

Kendi cümlelerimizle yazılmış bir özettir, çeviri değildir. Tüm kaynaklar yukarıda.

Konu: Altyapı3 dkVideo: Computerphile

ITS: MIT'nin yapay zekâ laboratuvarı kendi işletim sistemini neden yazdı?

1960'ların sonunda MIT'nin yapay zekâ laboratuvarı, mevcut zaman paylaşımlı sistemleri yavaş bulup kendininkini yazdı: Incompatible Timesharing System. Emacs, Maclisp, Scheme ve Zork bu sistemde doğdu. Computerphile'ın dört videoluk serisi, bu dünyanın bugün bir Raspberry Pi üzerinde nasıl yeniden çalıştırıldığını gösteriyor.

Konu: Altyapı2 dk

HTTP'ye yeni metot: QUERY, gövdesi olan bir GET

Haziran 2026'da yayınlanan RFC 10008, HTTP'ye QUERY adında yeni bir istek metodu ekledi. Karmaşık aramaları URL'ye sıkıştırmak ya da POST ile göndermek zorunda kalmadan, veriyi isteğin gövdesinde gönderip yine de güvenli, tekrarlanabilir ve önbelleğe alınabilir bir istek yapmanı sağlıyor.