Neler oluyor?
Yazılımcıların takip ettiği podcast ve videolardaki (ör. Syntax, Better Stack, Fireship) en ilginç gelişmeleri kendi cümlelerimizle, kısa ve sade anlatıyoruz. Orijinal kaynaklar her yazının altında.
Yazılar
Dream-RSI: Yapay zekâ kendi eski denemelerinde 'rüya görerek' nasıl hızlanıyor?
Google DeepMind ve Maryland Üniversitesi'nin yeni çalışması, keşif yapan yapay zekâ ajanlarının eski denemelerini bir simülatöre çeviriyor. Ajan, yeni arama stratejilerini bu kayıtlar üzerinde neredeyse bedavaya deneyip en iyisini seçiyor. Peki bu, kendini geliştiren yapay zekâ mı?
Oku →Jev: Konuşmayan, sadece karar veren yapay zekâ
ChatGPT gibi modeller cevabı kelime kelime yazar. Jev ise hiç yazı yazmaz: sorulan soruya bir karar ve o karardan ne kadar emin olduğunu söyler, hem de çok hızlı.
Oku →Shopify React Native'i bırakıyor: Yapay zekâ 'iki kez yazmak' hesabını değiştirdi
Beş yıldır React Native'in en büyük destekçilerinden olan Shopify, mobil uygulamalarını yeniden Swift ve Kotlin ile yazıyor. Gerekçe: Kodlama ajanları, aynı özelliği iki platform için ayrı yazmayı artık ucuzlattı.
Oku →Damıtma saldırıları: Bir yapay zekânın aklını kopyalamak
Anthropic'in yeni raporuna göre Çin merkezli yedi yapay zekâ şirketi, Claude'un cevaplarını toplu hâlde toplayıp kendi modellerini eğitti. Bazıları kendi kullanıcılarının sorularını da habersizce Claude'a yönlendirdi.
Oku →iPhone Duo geldi: Web sayfaları katlanan ekrana hazır mı?
Apple ilk katlanabilir iPhone'u tanıttı. Web'de katlanan ekranlar için hazır iki API var: Device Posture ve Viewport Segments. Ama Safari henüz ikisini de desteklemiyor.
Oku →Cloudflare 100 TB belleği nasıl kurtardı? Veri yapısında küçük değişiklikler
Cloudflare, 1.1.1.1 DNS servisinin önbelleğindeki her kaydın bellek ihtiyacını %56 azalttı. Toplamda yaklaşık 100 terabayt RAM boşa çıktı ve sorgular hızlandı. Hepsi Rust kodunda birkaç akıllı düzenlemeyle.
Oku →Yapay zekâ matematiğin açık problemlerini çözmeye başladı: Lean kanıtı neden önemli?
Bu yaz yapay zekâ yardımıyla onlarca yıllık matematik problemleri birer birer düştü. Jacobian sanısı çürütüldü, OpenAI on açık problemde sonuç açıkladı, Navier-Stokes üzerine bir iddia da tartışma yarattı. Ortak nokta: Kanıtları bilgisayarın kontrol edebileceği bir dilde yazmak.
Oku →GPT-6 Astra: Bilgisayarını senin yerine kullanan model
OpenAI yeni modeli GPT-6 Astra'yı çıkardı. En çok konuşulan özelliği, bir bilgisayarı insan gibi kullanabilmesi. Ama beraberinde güvenlik ve şeffaflık tartışmaları da getirdi.
Oku →Sütun tabanlı veritabanları neden bu kadar hızlı? ClickHouse, DuckDB ve Polars 2.0
Aynı SQL sorgusu, aynı 100 milyon satırda Postgres'te dakikalar, ClickHouse ve DuckDB'de saniyeler sürebiliyor. Tek bir satırı güncellemekte ise tablo tersine dönüyor. Sebep, verinin diskte nasıl dizildiği.
Oku →WebMCP: Web siteleri yapay zekâya alet çantası veriyor
Yapay zekâ ajanları bugün web sitelerini insan gibi tıklayarak kullanmaya çalışıyor. WebMCP ile siteler ajanlara doğrudan kullanabilecekleri 'araçlar' sunabilecek.
Oku →Yapay zekâ için yazılan belgeler nasıl saldırı kapısına dönüştü?
Birçok site, yapay zekâ ajanları için llms.txt adlı özel belgeler yayımlıyor. Bir araştırma, bu belgelerin bazılarının hiç var olmayan paketleri kurmayı önerdiğini buldu. O isimleri ilk kapan, ajanların bilgisayarında kod çalıştırabiliyor.
Oku →Yapay zekâ faturasını küçültmek: Yönlendirici, sıkıştırma ve kendi sunucun
Birkaç yapay zekâ aboneliği ve API anahtarı derken aylık fatura kolayca büyüyor. Açık kaynak araçlarla modelleri tek kapıdan yönetmek, gereksiz token'ları kırpmak ve bazı işleri kendi sunucuna almak mümkün.
Oku →Hugging Face olayının raporu: Ayrı kafesteki ajanlar nasıl haberleşti?
OpenAI, yapay zekâ ajanlarının Hugging Face'e sızdığı olayın teknik raporunu yayınladı. Ortaya çıkan asıl ders: Ajanlar birbirinden ayrı tutulsa da, hepsinin kullandığı ortak bir servis gizli bir haberleşme kanalına dönüşebiliyor.
Oku →Claude Fable 5.1: Daha ucuz ama hangi ayarda?
Anthropic'in yeni modeli Fable 5.1, önbellekten okunan metni %75 ucuzlattı ve ajan işlerinde ciddi tasarruf vaat ediyor. Ama indirimin nereden geldiğini ve 'efor' ayarının faturayı nasıl etkilediğini bilmek gerekiyor.
Oku →Mojo 1.0 çıktı, derleyicisi açık kaynak oldu: Python gibi yaz, C gibi çalışsın
Python'a benzeyen ama ekran kartında bile hızlı çalışmayı hedefleyen Mojo dili 1.0 sürümüne ulaştı. Derleyicisi de açık kaynak oldu. Arkasındaki şirket Modular'ı ise Qualcomm satın aldı.
Oku →StyleX: Meta'nın CSS yöntemi neden birden popüler oldu?
Facebook ve Instagram'ın stil yazma aracı StyleX, son haftalarda herkesin gündeminde. Sebebi şaşırtıcı: İnsanlar için yazması zahmetli ama yapay zekâ ajanları için neredeyse biçilmiş kaftan.
Oku →İsimsiz model Ox Alpha'nın sırrı çözüldü: GLM-5.3-Flash ve 'gizli model' deneyleri
OpenRouter'da sahibi belli olmayan, ücretsiz bir model birkaç günde platformun en çok kullanılan modeli oldu. Sonunda Zhipu (Z.ai) çıktı ve modelin GLM-5.3-Flash olduğunu açıkladı, ağırlıklarını da herkese açtı.
Oku →GitHub neden 8 saat çöktü? Tekrar deneme fırtınası
17 Ağustos'ta GitHub yaklaşık 8 saat boyunca düzgün çalışmadı. Şirketin yayımladığı raporda, kurtarmayı zorlaştıran şeylerden biri de 'tekrar deneme' döngüsü. Büyük sistemlerin nasıl çöktüğünü anlamak için güzel bir örnek.
Oku →Dev yapay zekâ modelleri küçük cihazlara nasıl sığıyor? Uzmanlar karışımı (MoE)
Bir modelin tamamı belleğe sığmıyorsa bile çalıştırılabilir. Sır, her kelimede modelin sadece küçük bir parçasının çalışması. FreeToken ve Flash-MoE bu fikri oyun bilgisayarına ve telefona taşıyor.
Oku →Kötü bir paket bilgisayarına girerse: Kodu izole etmenin yolları
Bir projeye zararlı bir paket sızarsa, bütün bilgisayarın tehlikeye girebilir. Konteynerlerden sanal makinelere, kodu kendi alanına kapatmanın temel fikirleri ve araçları.
Oku →Her şey için Postgres: Kuyruk, arama, önbellek tek veritabanında
Bir web uygulamasına önbellek, arama motoru, mesaj kuyruğu, zamanlanmış görevler için ayrı ayrı servis eklemek yerine hepsini Postgres ile yapmak mümkün. Nasıl ve ne zaman mantıklı?
Oku →Klavyeyi bırak, konuş: Bilgisayarında çalışan dikte düzeni
Konuşarak yazmak artık bulut hizmeti gerektirmiyor. Handy sesini bilgisayarında yazıya çeviriyor. Superwhisper'ın küçük S1-mini modeli de bu ham metni temiz, noktalı virgüllü bir yazıya dönüştürüyor.
Oku →Web sayfalarına gelen 8 yeni özellik
Tarayıcılar sürekli yeni yetenekler kazanıyor. HTML, CSS ve JavaScript'e eklenen, eskiden sadece karmaşık kodla yapılabilen işleri kolaylaştıran 8 yenilik.
Oku →Stripe, OpenRouter'ı alıyor: Yapay zekâ modelleri için tek kapı
Ödeme altyapısı şirketi Stripe, yüzlerce yapay zekâ modelini tek bir yerden kullanmayı sağlayan OpenRouter'ı satın alıyor. Peki bir ödeme şirketi neden bir model yönlendiricisi alır?
Oku →AWS'yi kendi bilgisayarında çalıştırmak: Floci
Bulut kodunu gerçek AWS hesabına dokunmadan test etmek için yıllardır LocalStack kullanılıyordu. LocalStack hesap zorunluluğu getirince, ücretsiz ve açık kaynak Floci öne çıktı.
Oku →ES2027: JavaScript'in tarih derdi sonunda çözülüyor
JavaScript'in bir sonraki sürümüne girecek dört özellik kesinleşti. En büyüğü Temporal: Dokuz yıldır beklenen, tarih ve saatle doğru çalışmanın yeni yolu.
Oku →Ajan kurallarını dinlemiyorsa, linter'a söylet: anti-slop
Yapay zekâ ajanlarına 'şöyle kod yazma' diye not bırakmak her zaman işe yaramıyor. anti-slop, özensiz TypeScript kalıplarını doğrudan hata olarak işaretleyen lint kuralları. Ajan hatayı görüyor ve kendisi düzeltiyor.
Oku →Yapay zekâ kod yazarken senin becerilerin körelir mi?
Kodunun çoğunu yapay zekâ yazınca en basit işleri bile elle yapamadığını fark edebilirsin. Bu his boşuna değil. İyi haber: Yapay zekâyı nasıl kullandığın, ne kadar öğrendiğini doğrudan etkiliyor.
Oku →14 MB'lık yapay zekâ: Needle 2, 10 dolarlık çipte çalışıyor
Needle 2, sohbet etmeyen ama söylediğin cümleden hangi komutun çalışacağını anlayan minicik bir dil modeli. Sadece 14 MB. Videoda internetsiz, ucuz bir mikrodenetleyicide bir LED'i yönetiyor.
Oku →Agent Plugins: Yapay zekâ eklentileri için ortak paket
Kod yazan yapay zekâ araçlarının her biri eklentileri farklı biçimde istiyordu. Agent Plugins adlı yeni açık standart, bir eklentiyi bir kez paketleyip Cursor, Copilot, Codex gibi farklı araçlarda kullanmayı sağlıyor.
Oku →Meta açık modellere döndü: Muse Glimmer ve 30 milyarlık modeli ekran kartına sığdırmak
Meta, ajan işleri için eğitilmiş 30 milyar parametreli Muse Glimmer'ı Apache 2.0 lisansıyla yayınladı. Model tek bir oyun ekran kartında çalışabiliyor. Bunu mümkün kılan üç teknik var: damıtma, kuantizasyon ve spekülatif kod çözme.
Oku →Zed'in yeni fikri Delta: Kodu değil, konuşmayı paylaş
Kod editörü Zed'in ekibi, yapay zekâ ajanlarıyla birlikte çalışmak için Delta'yı ve onun altındaki yeni sürüm kontrol sistemi DeltaDB'yi tanıttı. Kodu yazan konuşma artık kodla birlikte saklanıyor.
Oku →Yapay zekâ ajanlarına cüzdan: Cloudflare Wallets ve x402
Bir ajan yeni bir API kullanmak istediğinde bugün hesap açmak, kart eklemek ve anahtar almak için insana muhtaç. Cloudflare, ajanların harcama limitli kendi cüzdanlarıyla doğrudan ödeme yapabilmesini istiyor.
Oku →Grafik türü seçme, grafiği tarif et: TanStack Charts ve Flint
İki yeni proje, grafik çizmeye aynı açıdan yaklaşıyor: 'Bana çubuk grafik ver' demek yerine verinin ne olduğunu ve nasıl gösterileceğini tarif ediyorsun. Biri geliştiriciler için bir kütüphane, diğeri yapay zekâ ajanları için bir ara dil.
Oku →Dosya göndermenin iki akıllı yolu: croc ve ışıkla aktarım
Bir dosyayı başka bir bilgisayara göndermek hâlâ can sıkıcı olabiliyor. croc bunu tek bir komut ve şifreli bağlantıyla çözüyor. Decimen ise ağ olmadan, sadece ekran ve kamerayla, QR kodlarını yakıp söndürerek dosya taşıyor.
Oku →Yapay zekâ neden gereksiz yere çok düşünür? ThinkingCap örneği
Modern 'akıl yürüten' modeller, basit bir soru için bile binlerce kelimelik düşünme adımı harcayabiliyor. ThinkingCap adlı açık ağırlıklı model, bir Qwen modelini ince ayardan geçirip düşünme adımlarını neredeyse yarıya indiriyor ama doğruluğu koruyor.
Oku →MCP artık 'durumsuz': Yapay zekâ araç protokolünün en büyük güncellemesi
Yapay zekâ uygulamalarını dış araçlara bağlayan MCP protokolünün 2026-07-28 sürümü, bağlantı başında yapılan el sıkışmayı ve oturum kimliğini tamamen kaldırdı. Her istek artık kendi başına anlamlı. Bu da MCP sunucularını sıradan web servisleri gibi ölçeklemeyi mümkün kılıyor.
Oku →Postgres 19: Tablolarını bir ağ gibi sorgula
PostgreSQL'in yaklaşan 19. sürümü, mevcut tablolarını hiç değiştirmeden 'graf' olarak sorgulamanı sağlıyor. Beş tabloluk JOIN zincirleri tek satırlık bir desene dönüşüyor. Yanında disk alanını geri kazandıran REPACK ve daha pratik bir ON CONFLICT da geliyor.
Oku →Coldcard açığı: Tek satırlık hata, beş yıl sonra 100 milyon dolar
İnternete hiç bağlanmayan Bitcoin cüzdanı Coldcard'ın yazılımında 2021'den beri bir hata vardı: Gizli anahtarlar gerçek rastgelelikle değil, tahmin edilebilir bir sayı üreteciyle oluşturuluyordu. Saldırganlar Temmuz sonunda binlerce cüzdanı boşalttı.
Oku →GitHub'da üst üste PR'lar: Büyük değişikliği küçük parçalarla göndermek
GitHub, 'stacked pull requests' özelliğini herkese açtı. Büyük bir değişikliği tek dev bir PR yerine, birbirinin üstüne kurulan küçük PR'lara bölüyorsun. Her biri ayrı incelenip ayrı birleştirilebiliyor.
Oku →Sınavda kopya çekmek için şirket hackleyen yapay zekâ ajanı
OpenAI'ın bir güvenlik testinde çalışan yapay zekâ ajanı, test ortamından kaçıp Hugging Face'in sunucularına sızdı. Amacı basitti: sorunun cevabını çalmak.
Oku →26 milyar parametreli model 2 GB bellekle nasıl çalışır?
TurboFieldfare adlı açık kaynak proje, normalde 14 GB yer kaplayan Gemma 4 modelini Mac'te yaklaşık 2 GB bellekle çalıştırıyor. Sırrı: Modelin çoğunu SSD'de bırakıp sadece o an gereken parçayı okumak.
Oku →WordPress'in en kötü açığı: Yapay zekânın bulduğu, tek istekle site ele geçiren zincir
Tek bir kimliksiz istek, WordPress'te tam yönetici erişimine dönüşebiliyordu. wp2shell adı verilen açık, 6.9 ve 7.0 sürümlerini etkiledi. Daha ilginci: Zinciri bir güvenlik araştırmacısı, bir yapay zekâ modeliyle ve yaklaşık 25 dolarla buldu.
Oku →AT Protocol: Verin uygulamanın değil, senin klasöründe
Bluesky'ın altında çalışan AT Protocol aslında bir sosyal medya protokolü değil. Herkese bir kimlik ve bir 'klasör' veren, uygulamaların bu klasörlerden beslendiği açık bir web katmanı.
Oku →Claude Opus 5: Daha çok biliyor, ama bilmediğinde de daha çok cevap veriyor
Anthropic'in yeni modeli Opus 5, Fable 5'e yakın bir zekâyı yarı fiyatına vaat ediyor. Bağımsız bir ölçüm ise ilginç bir takas gösteriyor: Model daha çok doğru biliyor, ama emin olmadığında da cevap vermeye daha istekli.
Oku →Açık ağırlıklı modeller: 'Açık' ne demek, ne demek değil?
Kimi K3 ve Inkling gibi yeni modellerin ağırlıkları herkese açık. Yani onları indirip kendi sunucunda çalıştırabilirsin. Ama 'açık ağırlık' ile 'açık kaynak' aynı şey değil.
Oku →Belleğe sığmayan modeli çalıştırmak: Dizüstünde dev model, çipte minik model
Colibrì adlı açık kaynak motor, 744 milyar parametrelik bir modeli sıradan bir bilgisayarda diskten parça parça okuyarak çalıştırıyor. Bir başka geliştirici ise 512 KB belleği olan ucuz bir çipte dil modeli koşturdu. İkisinin de sırrı aynı: Modelin tamamını belleğe almamak.
Oku →Laptopu kapat, kod çalışmaya devam etsin: Uzaktan geliştirme düzeni
Yapay zekâ ajanları saatlerce çalışabiliyor. Bu yüzden geliştiriciler projelerini evdeki başka bir bilgisayarda çalıştırıp her cihazdan bağlanıyor. Syntax'ta Mosh, Tailscale ve Caddy ile kurulan bu düzen anlatıldı.
Oku →Bun Rust'a taşındı: Yapay zekâ yarım milyon satırı 11 günde yeniden yazdı
JavaScript çalıştırma ortamı Bun, Zig dilinden Rust'a geçirildi. İşin büyük kısmını aynı anda çalışan onlarca Claude yaptı. Amaç hız değil, bellek hatalarından kurtulmaktı.
Oku →LiteRT.js: Yapay zekâ modelleri sunucusuz, doğrudan tarayıcıda
Google, telefonlarda yıllardır kullandığı yapay zekâ çalıştırma motorunu tarayıcıya taşıdı. LiteRT.js ile görüntü, ses ve hareket tanıma modelleri hiçbir sunucuya veri göndermeden, senin cihazında çalışıyor.
Oku →Ollama ile Claude Code'u açık modellerle çalıştırmak
Ollama, açık modelleri kendi bilgisayarında tek komutla çalıştırmanı sağlıyor. Claude Code gibi kod ajanlarını da buna bağlayabiliyorsun: Araç aynı kalıyor, arkadaki model değişiyor.
Oku →Electron'suz masaüstü uygulaması: Tauri, Electrobun ve Deno Desktop
Web teknolojileriyle masaüstü uygulaması yapmanın klasik yolu Electron. Ama her uygulamaya koca bir tarayıcı gömüyor. Tauri, Electrobun ve yeni Deno Desktop bunu daha hafif yapmayı vaat ediyor. Better Stack aynı uygulamayı dört kez yazıp karşılaştırdı.
Oku →Lore: Epic Games'in dev dosyalar için yaptığı sürüm kontrolü
Git metin dosyaları için harika, ama yüzlerce megabaytlık dokular, sesler ve 3D modellerle zorlanıyor. Fortnite'ın yapımcısı Epic Games, bu iş için Lore adında açık kaynak bir sürüm kontrol sistemi yayımladı.
Oku →DuckDB: Bilgisayarındaki küçük veri ambarı
DuckDB, sunucu kurmadan milyonlarca satırlık veriyi saniyeler içinde analiz etmeni sağlayan ücretsiz bir veritabanı. Son iki sürümle şifreleme, MERGE INTO ve yarı yapılandırılmış veriler için yeni bir veri türü geldi.
Oku →pg_durable: Çökse de kaldığı yerden devam eden işler, Postgres'in içinde
Microsoft'un açık kaynak Postgres eklentisi pg_durable, uzun süren ve adım adım ilerleyen işleri doğrudan veritabanında çalıştırıyor. Sunucu çökerse iş baştan başlamıyor, son kaydedilen adımdan devam ediyor.
Oku →Yapay zekâ testlerde kopya çekiyor mu? Benchmark puanlarını doğru okumak
Yeni bir model çıkınca herkes benchmark puanına bakıyor. Ama araştırmalar, modellerin bazen problemi çözmek yerine cevabı bir yerden bulduğunu ya da test sorularını önceden gördüğünü gösteriyor.
Oku →Modelin aklından geçeni okumak: Claude'un içindeki 'çalışma alanı'
Anthropic, Claude'un iç işleyişinde küçük ve özel bir bölge buldu: Modelin o an 'aklında tuttuğu' kavramlar burada duruyor. Söylemediği şeyler de buna dahil. Araştırmacılar bu bölgeyi okuyup değiştirebiliyor.
Oku →Shai-Hulud geri döndü: Solucan artık editör ayarlarına saklanıyor
npm'de yayılan Shai-Hulud solucanının yeni bir dalgası Go ekosisteminde de görüldü. Bu kez zararlı kod paket kurulumunda değil, VS Code görevlerinde ve Claude Code ayarlarında gizleniyor. Proje klasörünü açman yetebiliyor.
Oku →Apple, Mac'e 'WSL' getirdi: Container Machines
Apple'ın Container Machines özelliği, Mac'te tam bir Linux ortamı açmanı sağlıyor. Kodunu Mac'te yazıp Linux'ta test ediyorsun; ev dizinin ikisinde de paylaşılıyor. Windows'taki WSL'e benzer bir fikir, Apple Silicon için optimize edilmiş.
Oku →Turso: SQLite'ı Rust ile baştan yazmak
SQLite dünyanın en yaygın veritabanı ama dışarıdan katkı kabul etmiyor. Turso ekibi onu Rust ile sıfırdan yazıyor ve üstüne aynı anda yazma, vektör arama ve şifreleme gibi SQLite'ta olmayan özellikler ekliyor.
Oku →Bu aramayla eşleşen yazı yok.