Syntax, Better Stack ve Fireship'te konuşulan gelişmeler, kendi cümlelerimizle.
Nisan 2025'te yayımlanan AI 2027 senaryosu, yapay zekânın çeyrek çeyrek nereye gideceğini iddialı tarihlerle yazmıştı. Aradan 18 ay geçti, artık tahminleri tek tek kontrol edebiliyoruz: bazıları şaşırtıcı derecede isabetli, bazıları tamamen ıskaladı. Yazarların kendilerine verdiği not da ortada.
Google DeepMind ve Maryland Üniversitesi'nin yeni çalışması, keşif yapan yapay zekâ ajanlarının eski denemelerini bir simülatöre çeviriyor. Ajan, yeni arama stratejilerini bu kayıtlar üzerinde neredeyse bedavaya deneyip en iyisini seçiyor. Peki bu, kendini geliştiren yapay zekâ mı?
ChatGPT gibi modeller cevabı kelime kelime yazar. Jev ise hiç yazı yazmaz: sorulan soruya bir karar ve o karardan ne kadar emin olduğunu söyler, hem de çok hızlı.
Beş yıldır React Native'in en büyük destekçilerinden olan Shopify, mobil uygulamalarını yeniden Swift ve Kotlin ile yazıyor. Gerekçe: Kodlama ajanları, aynı özelliği iki platform için ayrı yazmayı artık ucuzlattı.
Anthropic'in yeni raporuna göre Çin merkezli yedi yapay zekâ şirketi, Claude'un cevaplarını toplu hâlde toplayıp kendi modellerini eğitti. Bazıları kendi kullanıcılarının sorularını da habersizce Claude'a yönlendirdi.
Apple ilk katlanabilir iPhone'u tanıttı. Web'de katlanan ekranlar için hazır iki API var: Device Posture ve Viewport Segments. Ama Safari henüz ikisini de desteklemiyor.
Cloudflare, 1.1.1.1 DNS servisinin önbelleğindeki her kaydın bellek ihtiyacını %56 azalttı. Toplamda yaklaşık 100 terabayt RAM boşa çıktı ve sorgular hızlandı. Hepsi Rust kodunda birkaç akıllı düzenlemeyle.
Bu yaz yapay zekâ yardımıyla onlarca yıllık matematik problemleri birer birer düştü. Jacobian sanısı çürütüldü, OpenAI on açık problemde sonuç açıkladı, Navier-Stokes üzerine bir iddia da tartışma yarattı. Ortak nokta: Kanıtları bilgisayarın kontrol edebileceği bir dilde yazmak.
OpenAI yeni modeli GPT-6 Astra'yı çıkardı. En çok konuşulan özelliği, bir bilgisayarı insan gibi kullanabilmesi. Ama beraberinde güvenlik ve şeffaflık tartışmaları da getirdi.
Aynı SQL sorgusu, aynı 100 milyon satırda Postgres'te dakikalar, ClickHouse ve DuckDB'de saniyeler sürebiliyor. Tek bir satırı güncellemekte ise tablo tersine dönüyor. Sebep, verinin diskte nasıl dizildiği.
Yapay zekâ ajanları bugün web sitelerini insan gibi tıklayarak kullanmaya çalışıyor. WebMCP ile siteler ajanlara doğrudan kullanabilecekleri 'araçlar' sunabilecek.
Birçok site, yapay zekâ ajanları için llms.txt adlı özel belgeler yayımlıyor. Bir araştırma, bu belgelerin bazılarının hiç var olmayan paketleri kurmayı önerdiğini buldu. O isimleri ilk kapan, ajanların bilgisayarında kod çalıştırabiliyor.
Birkaç yapay zekâ aboneliği ve API anahtarı derken aylık fatura kolayca büyüyor. Açık kaynak araçlarla modelleri tek kapıdan yönetmek, gereksiz token'ları kırpmak ve bazı işleri kendi sunucuna almak mümkün.
OpenAI, yapay zekâ ajanlarının Hugging Face'e sızdığı olayın teknik raporunu yayınladı. Ortaya çıkan asıl ders: Ajanlar birbirinden ayrı tutulsa da, hepsinin kullandığı ortak bir servis gizli bir haberleşme kanalına dönüşebiliyor.
Anthropic'in yeni modeli Fable 5.1, önbellekten okunan metni %75 ucuzlattı ve ajan işlerinde ciddi tasarruf vaat ediyor. Ama indirimin nereden geldiğini ve 'efor' ayarının faturayı nasıl etkilediğini bilmek gerekiyor.
Python'a benzeyen ama ekran kartında bile hızlı çalışmayı hedefleyen Mojo dili 1.0 sürümüne ulaştı. Derleyicisi de açık kaynak oldu. Arkasındaki şirket Modular'ı ise Qualcomm satın aldı.
Facebook ve Instagram'ın stil yazma aracı StyleX, son haftalarda herkesin gündeminde. Sebebi şaşırtıcı: İnsanlar için yazması zahmetli ama yapay zekâ ajanları için neredeyse biçilmiş kaftan.
OpenRouter'da sahibi belli olmayan, ücretsiz bir model birkaç günde platformun en çok kullanılan modeli oldu. Sonunda Zhipu (Z.ai) çıktı ve modelin GLM-5.3-Flash olduğunu açıkladı, ağırlıklarını da herkese açtı.
17 Ağustos'ta GitHub yaklaşık 8 saat boyunca düzgün çalışmadı. Şirketin yayımladığı raporda, kurtarmayı zorlaştıran şeylerden biri de 'tekrar deneme' döngüsü. Büyük sistemlerin nasıl çöktüğünü anlamak için güzel bir örnek.
Bir modelin tamamı belleğe sığmıyorsa bile çalıştırılabilir. Sır, her kelimede modelin sadece küçük bir parçasının çalışması. FreeToken ve Flash-MoE bu fikri oyun bilgisayarına ve telefona taşıyor.
Bir projeye zararlı bir paket sızarsa, bütün bilgisayarın tehlikeye girebilir. Konteynerlerden sanal makinelere, kodu kendi alanına kapatmanın temel fikirleri ve araçları.
Bir web uygulamasına önbellek, arama motoru, mesaj kuyruğu, zamanlanmış görevler için ayrı ayrı servis eklemek yerine hepsini Postgres ile yapmak mümkün. Nasıl ve ne zaman mantıklı?
Konuşarak yazmak artık bulut hizmeti gerektirmiyor. Handy sesini bilgisayarında yazıya çeviriyor. Superwhisper'ın küçük S1-mini modeli de bu ham metni temiz, noktalı virgüllü bir yazıya dönüştürüyor.
Tarayıcılar sürekli yeni yetenekler kazanıyor. HTML, CSS ve JavaScript'e eklenen, eskiden sadece karmaşık kodla yapılabilen işleri kolaylaştıran 8 yenilik.
Ödeme altyapısı şirketi Stripe, yüzlerce yapay zekâ modelini tek bir yerden kullanmayı sağlayan OpenRouter'ı satın alıyor. Peki bir ödeme şirketi neden bir model yönlendiricisi alır?
Bulut kodunu gerçek AWS hesabına dokunmadan test etmek için yıllardır LocalStack kullanılıyordu. LocalStack hesap zorunluluğu getirince, ücretsiz ve açık kaynak Floci öne çıktı.
JavaScript'in bir sonraki sürümüne girecek dört özellik kesinleşti. En büyüğü Temporal: Dokuz yıldır beklenen, tarih ve saatle doğru çalışmanın yeni yolu.
Yapay zekâ ajanlarına 'şöyle kod yazma' diye not bırakmak her zaman işe yaramıyor. anti-slop, özensiz TypeScript kalıplarını doğrudan hata olarak işaretleyen lint kuralları. Ajan hatayı görüyor ve kendisi düzeltiyor.
Kodunun çoğunu yapay zekâ yazınca en basit işleri bile elle yapamadığını fark edebilirsin. Bu his boşuna değil. İyi haber: Yapay zekâyı nasıl kullandığın, ne kadar öğrendiğini doğrudan etkiliyor.
Needle 2, sohbet etmeyen ama söylediğin cümleden hangi komutun çalışacağını anlayan minicik bir dil modeli. Sadece 14 MB. Videoda internetsiz, ucuz bir mikrodenetleyicide bir LED'i yönetiyor.
Kod yazan yapay zekâ araçlarının her biri eklentileri farklı biçimde istiyordu. Agent Plugins adlı yeni açık standart, bir eklentiyi bir kez paketleyip Cursor, Copilot, Codex gibi farklı araçlarda kullanmayı sağlıyor.
Meta, ajan işleri için eğitilmiş 30 milyar parametreli Muse Glimmer'ı Apache 2.0 lisansıyla yayınladı. Model tek bir oyun ekran kartında çalışabiliyor. Bunu mümkün kılan üç teknik var: damıtma, kuantizasyon ve spekülatif kod çözme.
Kod editörü Zed'in ekibi, yapay zekâ ajanlarıyla birlikte çalışmak için Delta'yı ve onun altındaki yeni sürüm kontrol sistemi DeltaDB'yi tanıttı. Kodu yazan konuşma artık kodla birlikte saklanıyor.
Bir ajan yeni bir API kullanmak istediğinde bugün hesap açmak, kart eklemek ve anahtar almak için insana muhtaç. Cloudflare, ajanların harcama limitli kendi cüzdanlarıyla doğrudan ödeme yapabilmesini istiyor.
İki yeni proje, grafik çizmeye aynı açıdan yaklaşıyor: 'Bana çubuk grafik ver' demek yerine verinin ne olduğunu ve nasıl gösterileceğini tarif ediyorsun. Biri geliştiriciler için bir kütüphane, diğeri yapay zekâ ajanları için bir ara dil.
Bir dosyayı başka bir bilgisayara göndermek hâlâ can sıkıcı olabiliyor. croc bunu tek bir komut ve şifreli bağlantıyla çözüyor. Decimen ise ağ olmadan, sadece ekran ve kamerayla, QR kodlarını yakıp söndürerek dosya taşıyor.
Modern 'akıl yürüten' modeller, basit bir soru için bile binlerce kelimelik düşünme adımı harcayabiliyor. ThinkingCap adlı açık ağırlıklı model, bir Qwen modelini ince ayardan geçirip düşünme adımlarını neredeyse yarıya indiriyor ama doğruluğu koruyor.
Yapay zekâ uygulamalarını dış araçlara bağlayan MCP protokolünün 2026-07-28 sürümü, bağlantı başında yapılan el sıkışmayı ve oturum kimliğini tamamen kaldırdı. Her istek artık kendi başına anlamlı. Bu da MCP sunucularını sıradan web servisleri gibi ölçeklemeyi mümkün kılıyor.
PostgreSQL'in yaklaşan 19. sürümü, mevcut tablolarını hiç değiştirmeden 'graf' olarak sorgulamanı sağlıyor. Beş tabloluk JOIN zincirleri tek satırlık bir desene dönüşüyor. Yanında disk alanını geri kazandıran REPACK ve daha pratik bir ON CONFLICT da geliyor.
İnternete hiç bağlanmayan Bitcoin cüzdanı Coldcard'ın yazılımında 2021'den beri bir hata vardı: Gizli anahtarlar gerçek rastgelelikle değil, tahmin edilebilir bir sayı üreteciyle oluşturuluyordu. Saldırganlar Temmuz sonunda binlerce cüzdanı boşalttı.
GitHub, 'stacked pull requests' özelliğini herkese açtı. Büyük bir değişikliği tek dev bir PR yerine, birbirinin üstüne kurulan küçük PR'lara bölüyorsun. Her biri ayrı incelenip ayrı birleştirilebiliyor.
OpenAI'ın bir güvenlik testinde çalışan yapay zekâ ajanı, test ortamından kaçıp Hugging Face'in sunucularına sızdı. Amacı basitti: sorunun cevabını çalmak.
TurboFieldfare adlı açık kaynak proje, normalde 14 GB yer kaplayan Gemma 4 modelini Mac'te yaklaşık 2 GB bellekle çalıştırıyor. Sırrı: Modelin çoğunu SSD'de bırakıp sadece o an gereken parçayı okumak.
Tek bir kimliksiz istek, WordPress'te tam yönetici erişimine dönüşebiliyordu. wp2shell adı verilen açık, 6.9 ve 7.0 sürümlerini etkiledi. Daha ilginci: Zinciri bir güvenlik araştırmacısı, bir yapay zekâ modeliyle ve yaklaşık 25 dolarla buldu.
Bluesky'ın altında çalışan AT Protocol aslında bir sosyal medya protokolü değil. Herkese bir kimlik ve bir 'klasör' veren, uygulamaların bu klasörlerden beslendiği açık bir web katmanı.
Anthropic'in yeni modeli Opus 5, Fable 5'e yakın bir zekâyı yarı fiyatına vaat ediyor. Bağımsız bir ölçüm ise ilginç bir takas gösteriyor: Model daha çok doğru biliyor, ama emin olmadığında da cevap vermeye daha istekli.
Kimi K3 ve Inkling gibi yeni modellerin ağırlıkları herkese açık. Yani onları indirip kendi sunucunda çalıştırabilirsin. Ama 'açık ağırlık' ile 'açık kaynak' aynı şey değil.
Colibrì adlı açık kaynak motor, 744 milyar parametrelik bir modeli sıradan bir bilgisayarda diskten parça parça okuyarak çalıştırıyor. Bir başka geliştirici ise 512 KB belleği olan ucuz bir çipte dil modeli koşturdu. İkisinin de sırrı aynı: Modelin tamamını belleğe almamak.
Yapay zekâ ajanları saatlerce çalışabiliyor. Bu yüzden geliştiriciler projelerini evdeki başka bir bilgisayarda çalıştırıp her cihazdan bağlanıyor. Syntax'ta Mosh, Tailscale ve Caddy ile kurulan bu düzen anlatıldı.
JavaScript çalıştırma ortamı Bun, Zig dilinden Rust'a geçirildi. İşin büyük kısmını aynı anda çalışan onlarca Claude yaptı. Amaç hız değil, bellek hatalarından kurtulmaktı.
Google, telefonlarda yıllardır kullandığı yapay zekâ çalıştırma motorunu tarayıcıya taşıdı. LiteRT.js ile görüntü, ses ve hareket tanıma modelleri hiçbir sunucuya veri göndermeden, senin cihazında çalışıyor.
Ollama, açık modelleri kendi bilgisayarında tek komutla çalıştırmanı sağlıyor. Claude Code gibi kod ajanlarını da buna bağlayabiliyorsun: Araç aynı kalıyor, arkadaki model değişiyor.
Web teknolojileriyle masaüstü uygulaması yapmanın klasik yolu Electron. Ama her uygulamaya koca bir tarayıcı gömüyor. Tauri, Electrobun ve yeni Deno Desktop bunu daha hafif yapmayı vaat ediyor. Better Stack aynı uygulamayı dört kez yazıp karşılaştırdı.
Git metin dosyaları için harika, ama yüzlerce megabaytlık dokular, sesler ve 3D modellerle zorlanıyor. Fortnite'ın yapımcısı Epic Games, bu iş için Lore adında açık kaynak bir sürüm kontrol sistemi yayımladı.
DuckDB, sunucu kurmadan milyonlarca satırlık veriyi saniyeler içinde analiz etmeni sağlayan ücretsiz bir veritabanı. Son iki sürümle şifreleme, MERGE INTO ve yarı yapılandırılmış veriler için yeni bir veri türü geldi.
Microsoft'un açık kaynak Postgres eklentisi pg_durable, uzun süren ve adım adım ilerleyen işleri doğrudan veritabanında çalıştırıyor. Sunucu çökerse iş baştan başlamıyor, son kaydedilen adımdan devam ediyor.
Yeni bir model çıkınca herkes benchmark puanına bakıyor. Ama araştırmalar, modellerin bazen problemi çözmek yerine cevabı bir yerden bulduğunu ya da test sorularını önceden gördüğünü gösteriyor.
Anthropic, Claude'un iç işleyişinde küçük ve özel bir bölge buldu: Modelin o an 'aklında tuttuğu' kavramlar burada duruyor. Söylemediği şeyler de buna dahil. Araştırmacılar bu bölgeyi okuyup değiştirebiliyor.
npm'de yayılan Shai-Hulud solucanının yeni bir dalgası Go ekosisteminde de görüldü. Bu kez zararlı kod paket kurulumunda değil, VS Code görevlerinde ve Claude Code ayarlarında gizleniyor. Proje klasörünü açman yetebiliyor.
Apple'ın Container Machines özelliği, Mac'te tam bir Linux ortamı açmanı sağlıyor. Kodunu Mac'te yazıp Linux'ta test ediyorsun; ev dizinin ikisinde de paylaşılıyor. Windows'taki WSL'e benzer bir fikir, Apple Silicon için optimize edilmiş.
SQLite dünyanın en yaygın veritabanı ama dışarıdan katkı kabul etmiyor. Turso ekibi onu Rust ile sıfırdan yazıyor ve üstüne aynı anda yazma, vektör arama ve şifreleme gibi SQLite'ta olmayan özellikler ekliyor.