Bu neden önemli?
Dikte, hem hız hem erişilebilirlik için güçlü bir araç. Ama sesini bir şirketin sunucusuna göndermek herkesin içine sinmiyor. Küçük modeller sayesinde bu iş artık tamamen kendi bilgisayarında yapılabiliyor.
İki aşamalı bir iş
Konuşmayı yazıya çevirmek aslında iki ayrı iş:
- Sesi kelimelere çevirmek. Buna ASR (otomatik konuşma tanıma) deniyor. OpenAI’ın açık modeli Whisper ya da NVIDIA’nın Parakeet modeli bu işi yapıyor.
- Kelimeleri yazıya dönüştürmek. Konuşurken “ııı”, “yani” diyoruz, yarım cümleler kuruyoruz, “salı, pardon perşembe” diye kendimizi düzeltiyoruz. Ham çıktı bu yüzden dağınık oluyor.
Better Stack’in iki videosu bu iki aşamanın her biri için birer araca bakıyor.
Handy: Sesini bilgisayarından çıkarmayan dikte
Handy, açık kaynak (MIT) ve ücretsiz bir dikte uygulaması. Windows, macOS ve Linux’ta çalışıyor. Kullanımı basit:
- Bir klavye kısayoluna basılı tutuyorsun ve konuşuyorsun.
- Bıraktığında ses yazıya çevriliyor ve imlecin olduğu yere yapıştırılıyor. E-posta, not, kod editörü, fark etmez.
Arka planda ses etkinliği algılama (VAD) adlı bir parça sessiz kısımları atıyor, böylece boşluk için işlem gücü harcanmıyor. Model olarak Whisper’ın farklı boyutlarını ya da işlemcide hızlı çalışan Parakeet’i seçebiliyorsun. Uygulamada her modelin hız ve doğruluk göstergesi var. Hangisinin sana uyduğuna sen karar veriyorsun.
Asıl farkı: İnternet yok, hesap yok, abonelik yok. Sesin bilgisayarından çıkmıyor. Videoda Handy, teknik terimlerle dolu bir paragrafta Google Dokümanlar’ın sesle yazma özelliğinden belirgin şekilde daha iyi sonuç veriyor.
Handy’nin kendi hedefi de ilginç: En iyi dikte uygulaması olmak değil, en kolay çatallanan (fork’lanan) uygulama olmak. Yani başkalarının üzerine kendi sürümünü kurabileceği bir temel.
S1-mini: Dağınık metni toparlayan küçük model
Dikte uygulaması Superwhisper, Ağustos 2026’da kendi model ailesini tanıttı. Bunlardan S1-mini, ağırlıkları Hugging Face’te paylaşılan küçük bir model. Qwen3-0.6B üzerine ince ayar yapılarak eğitilmiş, yaklaşık 600 milyon parametreli. Sıkıştırılmış hâli 500 MB’ın altında ve dizüstü bilgisayarın işlemcisinde rahatça çalışıyor.
S1-mini bir sohbet modeli değil. Tek işi var: Ham dikte metnini alıp temiz yazıya çevirmek. Bunun içinde şunlar var:
- Dolgu kelimelerini ve kekelemeleri silmek.
- “Salı, yok perşembe” gibi düzeltmelerde son söyleneni tutmak.
- Noktalama ve büyük harf eklemek.
- “Yüzde on beş” ya da sesli söylenen bir e-posta adresi gibi ifadeleri yazılı biçime çevirmek.
Bir de ton ayarı var: Rahat bir mesajdan resmî bir e-postaya kadar beş seviye. Şirketin kendi testlerine göre model, 7.519 örnekte yüzde 94,8 doğruluğa ulaşıyor.
Bilmen gerekenler
- S1-mini şimdilik sadece İngilizce. Türkçe dikte için bu aşama henüz yok.
- Ağırlıkları indirebiliyorsun ama lisansı standart bir açık kaynak lisansı değil. Kendi uygulamanda kullanacaksan önce lisansı oku.
- Handy’de Whisper modelleri Türkçeyi de tanıyabiliyor. Ama sonuç, seçtiğin modelin boyutuna göre değişir.
Düşün
- Hangi işleri konuşarak yapmak klavyeden daha hızlı olurdu?
- Sesini bir buluta göndermekle bilgisayarında tutmak arasında, senin için ne kadar fark var?
Bu yazıdaki araçlar Araç Kutusu'nda: Handy, S1-mini