← Radar

Konu: Altyapı3 dk okuma

Kiri: Docker Desktop yerine Rust ile yazılmış, konteyneri milisaniyelerde açan çalışma ortamı

Bu neden önemli?

Bir konteynerin açılması birkaç yüz milisaniye sürünce fark etmezsin. Ama testlerde, Compose projelerinde ya da her komutu ayrı bir konteynerde çalıştıran ajanlarda bu süre yüzlerce kez toplanıyor. Kiri'nin neyi atlayarak hızlandığını anlamak, Docker'ın arkasında aslında kaç katman olduğunu da gösteriyor.

Konteyner açmak neden zaman alıyor?

Konteyner aslında ayrı bir bilgisayar değil. Linux çekirdeğinin kendi içinde ayırdığı bir alanda çalışan sıradan bir süreç. Bu ayrımı iki çekirdek özelliği sağlıyor: namespace’ler (süreç kendi dosya sistemini, ağını, süreç listesini görsün diye) ve cgroup’lar (ne kadar işlemci ve bellek kullanabileceği sınırlansın diye).

Docker’da docker run yazdığında bu iş birkaç el değiştiriyor. CLI isteği dockerd’ye gönderiyor, o containerd’ye, o da her konteyner için ayrı bir “shim” süreci ve runc başlatıyor. Asıl işi runc yapıyor. Mac ve Windows’ta bir katman daha var: Linux çekirdeği olmadığı için her şey bir Linux sanal makinesinin içinde dönüyor. Her adım küçük ama ayrı bir süreç, ayrı bir iletişim demek.

Kiri neyi atlıyor?

Kiri, Rust ile sıfırdan yazılmış ve Docker Engine API’sini konuşan bir çalışma ortamı. Bu yüzden docker, Compose ve buildx’e bir şey olduğunu fark ettirmiyor. Kurulumda bir kiri Docker context’i ekliyor, komutların oraya gidiyor.

Mimarisi kısa:

  • Mac’te Apple’ın Virtualization çatısıyla tek bir küçük sanal makine açılıyor. İçinde projenin kendi ayarladığı yaklaşık 10 MB’lık bir Linux çekirdeği var.
  • Sanal makinenin ilk süreci (PID 1) yaklaşık 900 KB’lık bir Rust programı. Mac’teki Kiri servisiyle vsock üzerinden konuşuyor.
  • Bu program konteyneri tek bir clone3 çağrısıyla başlatıyor. clone3, yeni süreci doğrudan yeni namespace’lerin ve hedef cgroup’un içinde doğurabiliyor. Sonra dosya sistemi katmanlarını bağlayıp konteynerin komutunu çalıştırıyor.
  • runc, shim ya da dockerd yok. Ağ ayarları bile ayrı araçlar yerine doğrudan çekirdeğe gönderilen mesajlarla yapılıyor.

Linux’ta sanal makineye hiç gerek yok, aynı program doğrudan bilgisayarın çekirdeği üzerinde çalışıyor. Windows’ta Kiri WSL 2 içinde çalışıyor.

Sayılar: Projenin kendi ölçümü

Kiri’nin sitesine göre 2 işlemci ve 8 GB bellek verilmiş her ortamda docker run, Kiri’de 22 ms, Docker Desktop’ta 178 ms, Colima’da 152 ms, OrbStack’te 279 ms sürüyor. “8 kat” başlığı buradan geliyor. README’deki başka bir ölçüm (alpine’da true çalıştırıp silmek, 30 denemenin ortancası) API üzerinden 2,55 ms’ye karşı 213 ms veriyor. Bunlar bağımsız testler değil. Proje sonuçları bench/results.json’da yayımlıyor ve kiri bench ile kendi makinende tekrar ölçmeni öneriyor. Better Stack de videoda Mac üzerinde kendi karşılaştırmasını yapıyor.

Hız dışında bir de hafiflik iddiası var: Sanal makine 60 saniye boşta kalınca uyuyor, servis yaklaşık 15 MB bellekte duruyor, uyanması 0,15 saniye sürüyor.

Port numarası ezberlemeden

Gündelik işte en hoş özellik, konteynerlere isim vermesi. localhost:3000 ile localhost:8080’i karıştırmak yerine, hiç ayar yapmadan http://<isim>.kiri.localhost adresine gidebiliyorsun. İstersen .kiri.local adreslerini de açabiliyorsun. Compose servisleri <servis>.<proje>.kiri.local gibi adresler alıyor. HTTPS için Kiri kendi sertifika otoritesini kuruyor. Bu otorite sadece bu iki alan için sertifika verebilecek şekilde sınırlandırılmış. Bir konteyneri Kiri’nin sunucusu üzerinden herkese açık bir HTTPS linkiyle paylaşmak da mümkün.

Bunlara ek olarak tek komutla tek düğümlü bir Kubernetes (k3s) kümesi, kiri machine ile tam bir Linux makinesi ve OrbStack ya da Docker Desktop’tan imaj, volume ve konteynerleri taşıyan kiri import geliyor. Apple Silicon’da amd64 imajları Rosetta ile çalışıyor.

Dikkat etmen gerekenler

  • Kiri çok yeni. GitHub deposu Kasım başında açıldı ve site kendini hâlâ beta olarak tanımlıyor.
  • Derlemeler, Kiri’nin içindeki bir konteynerde çalışan BuildKit üzerinden yapılıyor. Belgeler, --add-host name:host-gateway kullanan BuildKit derlemelerinin şimdilik çalışmadığını yazıyor. Yerleşik bir derleyici planlanıyor.
  • Lisans Apache 2.0, ama “Kiri” adı ve logosu lisansa dahil değil.

Mac’te Linux çalıştırmanın Apple’ın kendi yolunu da Container Machines yazısında anlatmıştık.

Düşün

  • Günde kaç kez bir konteyner açıp kapatıyorsun? 150 ms’lik fark senin iş akışında gerçekten hissedilir mi?
  • Docker’ın katmanlarını (dockerd, containerd, runc) atlamak hız kazandırıyor. Karşılığında neyi kaybetmiş olabilirsin?

Videoyu izle

Tıklayınca video YouTube'dan yüklenir; o ana kadar bu sayfa YouTube'a hiçbir istek göndermez.
Kaynaklar (8, İngilizce)

Kendi cümlelerimizle yazılmış bir özettir, çeviri değildir. Tüm kaynaklar yukarıda.

Konu: Altyapı3 dkVideo: Better Stack

OpenAI git'i bırakmadı, arkasını yeniden yazdı: Pando

Codex yüzünden OpenAI'nin monorepo'sunda push, fetch ve merge sayısı patladı, birleştirmelerin başarısı zaman zaman yüzde 90'ın altına düştü. Anthropic aynı sorunda git'i bırakıp Scion'u yazmıştı. OpenAI tersini yaptı: İstemci ve protokol aynı kaldı, sunucu tarafını Pando adlı yeni bir sistemle değiştirdi.

Konu: Altyapı3 dkVideo: Better Stack

Rex: Ghostty'nin yaratıcısından, laptopu kapatınca da çalışmaya devam eden terminal

Mitchell Hashimoto'nun yeni şirketi Superlogical, ilk ürünü Rex'i beta olarak test ettiriyor. Rex bir terminal çoğullayıcı (multiplexer): Oturumların arka planda bir sunucuda yaşıyor, uygulama sadece onlara açılan bir pencere. Böylece başka bir makinede başlattığın Claude Code, laptopun kapalıyken de çalışmaya devam ediyor.