Deno ekibi Cloudflare'e katıldı: Runtime bir yıl sonra bitiyor, celld yaşıyor

Ne oldu?

Node.js’in ve Deno’nun yaratıcısı Ryan Dahl, 9 Ekim’de Deno ekibinin tamamının Cloudflare’e katıldığını duyurdu. Ekip, Cloudflare’in Workers ve Durable Objects ekipleriyle birlikte çalışacak.

Haberin en önemli kısmı Deno’nun kendi blogunda, biraz aşağıda duruyor. Cloudflare’in yazısında yok:

• Deno runtime: Bir yıl daha her ay hata ve güvenlik düzeltmesi içeren sürümler çıkacak. Sonra ekip geliştirmeyi bırakıyor. Kod açık kaynak kalıyor, devam ettirmek isteyen herkese açık.
• Deno Deploy: Altı ay daha çalışıp kapanıyor. Ücretli müşterilere Cloudflare Workers’a geçişte destek veriliyor.
• JSR: Paket kayıt servisi çalışmaya devam ediyor, altyapısı Cloudflare’e taşınıyor.
• rusty_v8: Deno’nun V8 motoruna Rust’tan erişmek için yazdığı kütüphane destekleniyor. Cloudflare’in runtime’ı workerd’ye entegre edilmesi için çalışılacak.

Fresh, standart kütüphane ya da Electron alternatiflerini anlatırken gördüğümüz Deno Desktop gibi diğer projeler için duyuruda bir şey söylenmiyor.

Durable Objects nedir?

Cloudflare Workers, kodunu Cloudflare’in dünyaya yayılmış sunucularında çalıştıran bir servis. Durable Objects onun bir parçası. Her biri adıyla çağırdığın küçük bir sunucu gibi. Kendi SQLite veritabanı var, aynı anda tek bir iş parçacığında çalışıyor, WebSocket bağlantılarını tutabiliyor.

Dahl’ın örneği bir sohbet uygulaması: Her kanal için bir Durable Object. Kanal sayısı arttıkça nesneler daha çok makineye dağılıyor. Yani ölçeklenme, uygulamayı yazış şeklinin içinde. Dahl’a göre bu model, kalıcı durum ve WebSocket gerektiren yapay zekâ ajanları için de çok uygun.

Sorun şu: Durable Objects gerçek anlamda sadece Cloudflare’de çalışıyordu. Cloudflare’in açık kaynak runtime’ı workerd onları tek bir kopya olarak çalıştırıyor. Bu, kendi bilgisayarında denemek için yeterli, ama gerçek trafikte ölçeklenmiyor.

Cloudflare’in her Git deposunu ayrı bir Durable Object’te tuttuğu bir örneği Artifacts yazısında anlattık.

celld: Cloudflare’in yapamadığını yapan proje

Deno ekibi Ağustos’ta celld’yi yayınladı. Rust ile yazılmış tek bir program. Kendi makinelerinde birden fazla celld çalıştırıyorsun, hepsi tek bir depolama alanını (S3 uyumlu bir bucket gibi) paylaşıyor. Projenin belgelerine göre ayrıca bir yönetim katmanı ya da uzlaşma servisi gerekmiyor. Elindeki wrangler.json ile Workers uygulamanı, Durable Objects dahil, kendi sunucularında çalıştırıyor. Apache 2.0 lisanslı, şu an 0.6 sürümünde, yani hâlâ erken.

Cloudflare’den Kenton Varda bunu açıkça kabul ediyor: Kendi yüzlerce lokasyon için yazılmış yönlendirme sistemleri, birinin kendi sunucusunda kurabileceği bir şey değil. Kendi barındırılabilir bir sürüm istiyorlardı ama hiç zaman bulamamışlardı. Plan, celld’nin kodunu ve fikirlerini workerd’ye taşımak. Bu işi Ryan Dahl ve Bert Belder yönetecek.

Kilitlenme meselesi

Cloudflare neden kendi platformundan çıkmayı kolaylaştırsın? Varda’nın cevabı: Shopify 2022’de Workers üzerine kurmadan önce runtime’ın açık kaynak olmasını şart koşmuş, workerd de bu yüzden açılmış. Ona göre büyük müşteriyi ikna eden şey, gerektiğinde çıkabilmek. Bu, VoidZero’yu alırken de gördüğümüz bir çizgi: Geliştirici araçlarının ekibini al, araçları açık tut.

Kimler etkileniyor?

Doğrudan Deno ve Deno Deploy kullananlar. Ama dolaylı olarak daha fazlası: Supabase Edge Functions Deno uyumlu bir runtime’da, Netlify Edge Functions da Deno tabanlı bir runtime’da çalışıyor. Videoya göre iki şirket de henüz bir açıklama yapmadı.

Bu arada Bun da Aralık 2025’te Anthropic’e katılmıştı. Fark şu: Bun gelişmeye devam ediyor, Deno ise duruyor.

Düşün

• Bir yıl, bir runtime’dan başka birine geçmek için senin projende yeterli bir süre mi?
• Bir platformun “istersen çıkabilirsin” demesi, onu seçmeni kolaylaştırır mı?

Kendi cümlelerimizle yazılmış bir özettir, çeviri değildir. Tüm kaynaklar yukarıda.